مرکز تحقیقات طب ورزشی

مرکز تحقیقات طب ورزشی

 

گروه پژوهشی شامل:

هسته پژوهشی شامل:

طرح پژوهشی

دوره ها

انتشارات

همکاران

تماس با ما

 

اعضای هيأت مؤسس مرکز

1) دکتر مهدی کارگرفرد

2) دکتر الهام افتخاری قينانی

3) دکتر سعيد کشاورز

4) دکتر مينا مستحفظيان

5) دکتر سهيلا رياحی نژاد

6) دکتر رحمت الله رفيعی دستجردی

 

تأسيس مرکز

در راستای بخشنامه شماره 91909/ 70 مورخ 26 /11/ 94 در خصوص راه اندازی مراکز تحقیقاتی در واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی، با توجه به پتانسيل ها و توانايی های موجود در دانشگاه، درخواست تأسيس مركز تحقيقات طب ورزشی با حضور رئيس دانشگاه مطرح گرديد و سپس در شورای پژوهشی دانشگاه مورد بحث و بررسی قرار گرفت. در نهايت درخواست مورد نظر به کمسیون تصویب مراکز تحقیقاتی سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی ارجاع و طی نامه شماره 5138/86 مورخ 16/5/95 شورای گسترش علوم پزشکی پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی با تأسيس مرکز تحقيقات طب ورزشی موافقت اصولي بعمل آمد. این مرکز پس از تجهیز و ساماندهی، از مهرماه سال 1395 فعالیت جدی خود را شروع نموده است.

اهداف مرکز

  • انجام پژوهش های کاربردی در زمینه طب ورزشی و حوزه ی سلامت
  • تبدیل شدن به یک پژوهشگاه دانش و اقتصاد سلامت در کشور
  • تبدیل شدن به مرکزی جهت پیاده سازی نظام تخصصی مدیریت سلامت مبتنی بر شواهد در حوزه سلامت
  • طراحی و استقرار نظام جامع آموزش سلامت مبتنی بر شایستگی
  • حمایت و تقویت توان داخلی کشور
  • همکاری علمی و بین بخشی با واحدهای دیگر نظام سلامت
  • شناخت و تقویت انگیزه های تحقیقاتی نظام سلامت
  • توسعه و بکارگیری دانش بشری در زمینه علم ورزش و اقتصاد سلامت
  • برگزاری کارگاه های آموزشی در جهت توسعه پژوهش های طب ورزشی و اقتصاد سلامت

 

 

حيطه های فعاليت مرکز

  • برگزاری دوره‌های آموزشی بلند مدت
  • برگزاری دوره‌های آموزشی کوتاه مدت
  • برگزاری همایش‌ها و نشست‌های علمی
  • حمایت از پژوهشگران در زمینه اجرای طرح‌های تحقیقاتی
  • حمایت از پژوهشگران در زمینه چاپ مقالات
  • حمایت از پژوهشگران در زمینه تألیف کتب

برنامه های مرکز

  • آموزش
  • پژوهش
  • مشاوره

رسالت مرکز

رسالت این مرکز ارتقاء سطح علم و دانش، گسترش پژوهش‌های کاربردی در حوزه طب ورزشی، تربيت نيروی متخصص و کارآمد، پیاده سازی نظام مدیریتی مبتنی بر شواهد و تبدیل شدن به پژوهشگاه طب ورزشی در سطح کشور و منطقه است.

چشم انداز مرکز

چشم انداز این مرکز تبدیل شدن به قطب پژوهش نظام تخصصی طب ورزشی و حوزه سلامت در کشور و منطقه است.

منطبق شدن آموزش در اين رشته با استانداردهای جهانی

تربيت نيروهای متخصص جهت ارائه خدمات تخصصی طب ورزشی بهتر به در حوزه ورزش حرفه ای و قهرمانی

تجويز نسخه های ورزشی بصورت علمی به کليه افراد جامعه جهت ارتقا سلامت

پيشگيری، درمان و بازتوانی بيماری های خاص

 

زمينه ها

  • فیزیولوژی ورزشی و شرایط سازگاری بدن در محیط‌های مختلف
  • فیزیوتراپی و بازتوانی آسیب‌های ورزشی
  • بیومکانیک حرکات بدن وپی بردن به حرکات خطا جهت کسب بیشترین راندمان و کمترین آسیب
  • آسیب‌های ورزشی (تشخیص و درمان آسیب‌ها)
  • اختلالات و بیماری‌های ناشی از ورزش و نحوه برخورد با آن‌ها
  • تغذیه ورزشی و مکمل‌های غذائی مجاز
  • روانشناسی ورزشی
  • ورزش در بیماران و در افراد دارای معلولیت های جسمی و ذهنی
  • ورزش در کودکان و نوجوانان
  • نحوه شناسائی استفاده از داروها و مواد نیروزای غیر مجاز در ورزش (دوپینگ Doping))
  • ورزش در افراد دارای معلولیت های جسمی و ذهنی
  • ورزش در درمان بیماران و پیشگیری از بیماری ها

پيامدها و نتايج مورد انتظار

  • پیشگیری، درمان غیرجراحی و بازتوانی آسیب‌های ورزشی و بیماری‌های مرتبط با ورزش در ورزشکاران حرفه‌ای و غیرحرفه‌ای؛
  • مشاوره جهت ارتقای سطح کارایی ورزشکاران: مشاوره در زمینه‌هایی مانند دوپینگ، آمادگی جسمانی و تغذیه که با همکاری دیگر متخصصان انجام می‌شود، می‌تواند تاثیری اساسی در سطح ورزش کشور داشته باشد.
  • مشاوره و برنامه‌ریزی جهت استفاده از ورزش در پیشگیری، درمان و بازتوانی بیماری‌ها و ارتقای سلامت؛

 

نقش هاي دانش آموختگان در جامعه

نقش هاي دانش آموختگان اين رشته در جامعه عبارتند از:

  • تشخيص دهنده
  • درمان گر
  • پيشگيري كننده
  • مشاور
  • مدير
  • آموزشگر
  • پژوهشگر

 

توانمندي ها

1) توانايي ارزيابي، تشخيص، درمان و بازتواني ورزشي آسيب هاي بافت نرم و آسيب هاي ورزشي بي نياز از جراحي در ورزشكاران و غير ورزشکاران

2) سنجش آمادگي هاي جسماني

3) توانايي ورزش درماني و تجويز نسخه ورزشي جهت پيشگيري و درمان بيماري هاي مزمن ارجاع شده از طرف متخصص مربوطه

4) توانايي بهر هگيري از تدابير پزشكي در ارتقاء كارآيي ورزشكاران

5) توانايي نظارت و كنترل برنامه هاي تغذيه اي، توانبخشي، روانشناسي و بدنسازي ورزشكاران و ارائة مشاوره در موارد نياز

6) توانايي ارزيابي وضعيت سلامت ورزشكاران شامل معاينات قبل از ورزش

7) توانايي مديريت و اداره تيم پزشكي ورزشي در باشگاه ها و تيم هاي ورزشي

8) توانايي مديريت فوريت هاي پزشكي ورزشي

9) توانايي تجويز ورزش براي گروه هاي خاص شامل سالمندان، زنان، كودكان و نوجوانان و ورزشكاران معلول

10) توانايي طراحي و انجام پژوهش هاي كاربردي در حوزه هاي مختلف پزشكي ورزشي

11) توانايي بهره گيري از علم تمرين و تكنيك هاي توانبخشي در بازتواني آسيب هاي ورزشي

12) تجويز برنامه هاي ورزش درماني در آب وخشكي وحركات اصلاحي

13) توانائي طراحي وانجام پژوهش هاي كاربردي در حوزه هاي مختلف پزشكي ورزشي

مرکز تحقیقات طب ورزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

در راستای بخشنامه شماره 91909/ 70 مورخ 26 /11/ 94 در خصوص راه اندازی مراکز تحقیقاتی در واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی، با توجه به پتانسيل ها و توانايی های موجود در دانشگاه، درخواست تأسيس مركز تحقيقات طب ورزشی با حضور رئيس دانشگاه مطرح گرديد و سپس در شورای پژوهشی دانشگاه مورد بحث و بررسی قرار گرفت. در نهايت درخواست مورد نظر به کمسیون تصویب مراکز تحقیقاتی سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی ارجاع و طی نامه شماره 5138/86 مورخ 16/5/95 شورای گسترش علوم پزشکی پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی با تأسيس مرکز تحقيقات طب ورزشی موافقت اصولي بعمل آمد. این مرکز پس از تجهیز و ساماندهی، از مهرماه سال 1395 فعالیت جدی خود را شروع نموده است.

معرفی طب ورزشی

طبق تعریف برنامه دستیاری رشته در وزارت بهداشت: «طب ورزشی تخصصی بالینی است که به پیشگیری، درمان و بازتوانی آسیب‌های ورزشی و بیماری‌های مرتبط با ورزش در ورزشکاران حرفه‌ای و غیرحرفه‌ای، ارتقای سطح کارایی ورزشکاران و استفاده از ورزش در پیشگیری، درمان و بازتوانی بیماری‌ها و ارتقای سلامت می‌پردازد.»

طول دوره آموزش رشته طب ورزشی چهار سال است.


حوزه‌های مرتبط با طب ورزشی

حوزه‌های مورد توجه این رشته تخصصی بسیار گسترده است. از جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

الف) پیشگیری، درمان غیرجراحی و بازتوانی آسیب‌های ورزشی و بیماری‌های مرتبط با ورزش در ورزشکاران حرفه‌ای و غیرحرفه‌ای؛
ب) مشاوره جهت ارتقای سطح کارایی ورزشکاران: مشاوره در زمینه‌هایی مانند دوپینگ، آمادگی جسمانی و تغذیه که با همکاری دیگر متخصصان انجام می‌شود، می‌تواند تاثیری اساسی در سطح ورزش کشور داشته باشد.

پ) مشاوره و برنامه‌ریزی جهت استفاده از ورزش در پیشگیری، درمان و بازتوانی بیماری‌ها و ارتقای سلامت؛

از قدم‌های اول پیشگیری و درمان بسیاری از بیماری‌های مهم جامعه امروز مانند بیماری‌های قلبی و عروقی، دیابت، چاقی، فشار خون و چربی خون بالا و کمردرد (دومین علت مراجعه به پزشکان) ورزش است. جهت ارایه صحیح نسخه ورزشی در شبکه بهداشتی و درمانی وجود متخصص طب ورزشی اساسی است.


وضعیت این رشته در دیگر کشور‌ها

در نقاط مختلف جهان بر اساس رشد ورزش آماتور و حرفه‌ای، وضعیت کلی آموزش طب و رشته‌های تخصصی موجود الگوهای مختلفی از آموزش طب ورزشی وجود دارد. از اهدافی که افراد صاحب‌نظر و سازمان‌های بین‌المللی در حیطه طب ورزشی تعقیب می‌کنند، یکسان‌سازی آموزش این رشته در کشور‌های مختلف است.

به طور کلی آموزش دانشگاهی این رشته را می‌توان به سه گروه تقسیم کرد:

الف) دوره‌های کوتاه‌مدت که عموماً به صورت دیپلمای تحصیلات تکمیلی یا فوق لیسانس ارایه می‌شود. این دوره‌ها در کشور‌هایی مانند انگلستان و استرالیا ارایه می‌شود. با توجه به این که آموزش‌های این رشته در مدت ۱ تا ۲ سال قابل انجام نیست، عمده کشور‌ها در این گروه آموزش را به طرف دوره تخصصی تغییر داده‌اند. مثلاً در انگلستان و استرالیا دوره به صورت تخصص ۴ ساله تغییر کرده است.

ب) در برخی از کشور‌ها مانند آمریکا و کانادا دوره به صورت فوق‌تخصص یک تا دو ساله است. مشکل کوتاه بودن مدت در اینجا هم وجود دارد و مثلاً در کانادا در عمده دانشگاه‌ها فرد باید دوره فوق‌لیسانس را طی دوره فوق‌تخصص بگذارند.

ج) طب ورزشی در برخی کشور‌ها مانند استرالیا و نیوزلند، فنلاند، انگلستان، ترکیه و هلند به صورت تخصص۳ تا ۴ ساله ارایه می‌شود.

 

تاریخچه و سیر تکاملی این رشته در ایران

در سال ۱۳۷۷یک مرکز طب ورزشی در دانشگاه علوم طب تهران ایجاد گردید و علاقه‌مندان در این حوزه ضمن برگزاری کلاس‌های آموزشی طب ورزشی، اقدام به تدوین دوره تحصیلات تکمیلی طب ورزشی نمودند. با توجه به محدودیت‌های آن زمان جهت راه‌اندازی رشته‌های تخصصی جدید، نتیجه این مطالعات به‌ناچار در قالب دوره کارشناسی ارشد بالینی طب ورزشی با جمعیت هدف پزشکان عمومی در سال ۱۳۷۹ نخست در شورای آموزش دانشگاه علوم طب تهران و در نهایت در شورای عالی برنامه‌ریزی وزارت متبوع به تصویب رسید.

در سال ۱۳۸۴ با توجه به نارسایی‌های اجرایی آموزش بالینی در قالب برنامه کارشناسی ارشد، پیش‌بینی مشکلات احتمال شغلی برای فارغ‌التحصیلان این رشته و با عنایت به راه‌اندازی دوره‌های دستیاری طب ورزشی در بسیاری از کشورها، با بررسی مجدد فرمت‌های موجود، آموزش تخصصی این رشته به وزارت متبوع پیشنهاد و در بهار سال ۱۳۸۵ در شورای آموزش تخصصی به تصویب رسد. در حال حاضر سالانه ۱۰ دستیار در دو دانشگاه علوم طب تهران و ایران پذیرفته می‌شوند.

مشکلات پیش روی رشته طب ورزشی چیست؟

کوتاه بودن عمر رشته در ایران و جهان باعث شده که ابزارها و فرآیندهایی مانند پروتکل‌های درمانی و منابع علمی و حتی تجربه گروهی متخصصان به اندازه رشته‌های دیگر تکامل نیافته باشد.

آشنا نبودن مردم و حتی کادر درمانی با رشته نیز از مشکلات این رشته است.

بین‌رشته‌ای بودن طب ورزشی نیز باعث می‌شود احساس شود که با برخی از دیگر رشته‌های تخصصی تداخل کاری وجود دارد.

فارغ‌التحصیلان این رشته باید تلاش کنند از یک سو جایگاه خدمات تخصصی طب ورزشی در حوزه ورزش حرفه‌ای و قهرمانی در کشور ارتقا یابد و از سوی دیگر، وضعیت موجود در تجویز نسخه‌های ورزشی علمی برای ارتقای سلامت کلیه افراد جامعه و همچنین پیشگیری، درمان و بازتوانی بیماری‌های مزمن که یکی از علل اصلی مرگ و میر و بار بیماری در کشور هستند، بهبود یابد.

طب‌ و ورزش‌ دارای‌ اهداف‌ والای‌ مشترک‌ سلامت‌ جسم‌ و روح‌ می‌باشند و در راه‌ رسیدن‌ به‌ این‌ اهداف‌ در علم‌، تربیت‌بدنی‌ و طب در بسیاری‌ از جنبه‌ها مستقیماً به‌ کمک‌ هم‌ می‌شتابند. لازم‌ به‌ ذکر است‌ فرد به‌ هر علتی‌ که‌ ورزش‌ را بخشی‌ از زندگی‌ خود قرار داده‌ باشد، بدون‌ لحاظ‌ کردن‌ اصول‌ طب‌ ورزشی‌ به‌ نتیجه‌ مطلوبی‌ نخواهد رسید. بنابراین،‌ با کمک‌ علم‌ طب‌ ورزشی‌ می‌توان‌ به‌ اهداف‌ برجسته‌ای‌ چون‌ کنترل‌ و حفظ‌ سلامتی‌ ورزشکاران‌، پیشگیری‌ از بروز آسیب‌دیدگی‌ها درمان‌ و توانبخشی‌ ورزشکاران‌ آسیب‌دیده‌، برنامه‌ریزی‌ علمی‌ جهت‌ تغذیه‌ مناسب‌ ورزشی‌ و بهداشت‌ روانی‌ ورزشکاران‌ دست‌ یافت‌.

در این‌ مبحث‌ به‌ نکاتی‌ اشاره‌ می‌شود که‌ توجه‌ و به‌ کارگیری‌ آن ها نقش‌ مؤثری‌ در کاهش‌ بروز آسیب‌دیدگی‌های‌ ورزشی‌ در ورزشکاران‌ خواهد داشت‌.

همان‌طور که‌ می‌دانیم‌ ورزش‌ در بسیاری‌ مواقع‌ با بروز آسیب‌دیدگی‌های‌ متفاوت‌ با شدت‌های‌ مختلف‌ همراه‌ است‌.
آسیب‌دیدگی‌ها را می‌توان‌ به‌ دو دسته‌ کلی‌ تقسیم‌ کرد:

الف) آسیب‌دیدگی‌های‌ داخلی‌

ب‌) آسیب‌دیدگی‌های‌ خارجی‌

 

آسیب‌دیدگی‌های‌ داخلی‌

این‌ گونه‌ آسیب‌دیدگی‌ها بیشتر در اثر به‌ کارگیری‌ تکنیک‌های‌ اشتباه‌ و طولانی‌ بدون‌ تمرین‌ یا شدید بودن‌ برنامه‌های‌ تمرینی‌ و همچنین‌ داشتن‌ استرس‌های‌ روحی‌ فراوانی‌ در ورزشکار ایجاد می‌شود.

آسیب‌دیدگی‌های‌ خارجی‌:

این‌ گونه‌ آسیب‌دیدگی‌ها بیشتر در اثر وارد شدن‌ ضربات‌ مستقیم‌ یاغیرمستقیم‌ به‌ ورزشکار ایجاد می‌گردد.

در این‌ دسته‌ آسیب‌دیدگی‌ها عوامل‌ مؤثر دیگری‌ نیز مطرح‌ است‌ که‌ عبارتند از: شرایط‌ نامساعد زمین‌های‌ ورزشی‌، نبودن‌ یا به‌ کار نگرفتن‌ تجهیزات‌ کافی‌ و مناسب‌ و شرایط‌ نامناسب‌ آب‌ و هوایی‌ در زمان‌ تمرین‌ یا مسابقه‌.

همچنین‌ لازم‌ است‌ هر معلم‌ و مربی‌ ورزشی‌ اطلاعات‌ لازم‌ در مورد کمک‌های‌ اولیه‌ را بداند و نحوه‌ استفاده‌ از روش‌های‌ آن‌ را به‌ صورت‌ عملی‌ انجام‌ داده‌ باشد.

به‌ عنوان‌ مثال‌، هنگامی‌ که‌ ورزشکاری‌ مصدوم‌ می‌شود واکنش‌ فوری‌ مربی‌ باید حفاظت‌ ورزشکار و جلوگیری‌ از آسیب‌دیدگی‌ بیشتر او باشد. قبل‌ از هر چیز آرامش‌ خود را حفظ‌ کنید و از سایر بازیکنان‌ بخواهید که‌ به‌ ورزشکار مصدوم‌ دست‌ نزنند و حتی‌ شاید لازم‌ شود عبور و مرور بازیکنان‌ و ورزشکاران‌ را قدغن‌ کنید.

سعی‌ کنید ورزشکار را آرام‌ کرده‌ و قبل‌ از ارزیابی‌ صدمه‌ از حرکت‌ او جلوگیری‌ کنید.

هنگامی‌ که‌ به‌ ورزشکار مصدوم‌ می‌رسید، مشخص‌ کنید که‌ سطح‌ هوشیاری‌ او کامل‌ است‌ یا کاهش‌ یافته‌ است‌ و بلافاصله‌ از گروه‌ طب‌ خاص‌ در زمین‌ مسابقه‌ یا نزدیک‌ترین‌ مرکز فوریت‌های‌ طب‌ به‌ محل‌ کمک‌ بگیرید.

در شک‌ به‌ بروز آسیب‌دیدگی‌ ناحیه‌ سر و گردن‌ یا ستون‌ فقرات‌ قبل‌ از هرگونه‌ عملیاتی‌، سر و ستون‌ فقرات‌ را بی‌حرکت‌ و ثابت‌ نمایید.

سپس‌ با حفظ‌ خونسردی‌ به‌ بررسی‌ اولیه‌ در مورد علائم‌ حیاتی‌ ورزشکار (ضربان‌ قلب‌ و وضعیت‌ تنفسی‌) بپردازید.

در صورت‌ بروز آسیب‌دیدگی‌ خفیف‌ می‌توان‌ با کنترل‌ خونریزی‌های‌ سطحی‌، پانسمان‌ و بانداژ از میزان‌ پیشرفت‌ آسیب‌دیدگی‌ جلوگیری‌ کرد.

در صورت‌ بروز آسیب‌دیدگی‌های‌ عضلانی‌ اسکلتی‌ خفیف‌ تا متوسط‌ در درجه‌ اول‌ رعایت‌ اصلrice 1) استراحت‌، 2) گذاشتن‌ کیسه‌ یخ‌ روی‌ ناحیه‌ آسیب‌دیده‌، 3) کمپرس‌ کردن‌ باکمک‌ بانداژ کشی‌ و 4) بالا بردن‌ عضو آسیب‌دیده‌ نقش‌ بسیار مهمی‌ درکاهش‌ پیشرفت‌ تورم‌ و التهاب‌ در سطح‌ عضو آسیب‌دیده‌ دارد.

 

نکات‌ مهم‌ دیگر برای‌ مربیان‌ ورزشی

1) لزوم‌ توجه‌ به‌ تهیه پرونده بهداشتی‌ برای‌ بررسی‌ سلامتی‌ ورزشکار و معاینات‌ جسمانی‌ (قلبی‌ - تنفسی‌، سیستم‌ عصبی‌ عضلانی‌ اسکلتی‌، غده‌ تیروئید و بررسی‌ سوابق‌ بیماری‌) توسط‌ پزشک‌.

2) توصیه‌ به‌ انجام‌ ورزش‌های‌ کششی‌ جهت‌ افزایش‌ قابلیت‌ انعطاف‌پذیری‌ مفاصل‌ وتقویت‌ قوای‌ عضلانی

۳) افزایش‌ ظرفیت‌ هوازی‌ با انجام‌ تمرینات‌ هوازی‌ که‌ باعث‌ تقویت‌ خونرسانی‌ به‌ عضلات‌ می‌شود، در نتیجه‌ اکسیژن‌ بیشتری‌ در اختیار عضله‌ قرار می‌گیرد و تولید اسیدلاکتیک‌ به‌ تأخیر می‌افتد. هر چقدر سیستم‌ هوازی‌ قوی‌تر باشد، خستگی‌ دیرتر و کمتر ظاهر می‌شود و می‌توان‌ مدت‌ تمرینات‌ ورزشی‌ را افزایش‌ داد.

۴) تقویت‌ کارگروهی‌ عضلات

۵) تقویت‌ مهارت‌های‌ خاص‌ (بسته‌ به‌ نوع‌ رشته‌ ورزشی)‌

۶) گرم‌ کردن‌ بدن‌ قبل‌ از پرداختن‌ به‌ ورزش‌ و سرد کردن‌ تدریجی‌ بدن‌ بعد از پایان‌ آن انجام‌ تمرینات‌ کششی‌ به‌ مدت 10-5 دقیقه‌ جهت‌ گرم‌ کردن‌ بدن‌ و در پایان‌ ورزش‌ برای‌ سرد کردن‌ تدریجی‌ بدن‌ راه‌ رفتن‌ و دویدن‌ نرم‌ وملایم‌ به‌ مدت‌ 10-5 دقیقه‌ توصیه‌ می‌شود.

۷) توجه‌ به‌ تغذیه‌ ورزشکار و جایگزینی‌ مایعات‌ در طی‌ تمرینات‌ یا مسابقات‌ به‌ خصوص‌ در شرایط‌ آب‌ و هوایی‌ گرم؛

همچنین‌ باید دقت‌ شود بلافاصله‌ پس‌ از صرف‌ غذا نباید ورزشی‌ انجام‌ شود و بین‌ غذا و ورزش‌های‌ سنگین‌ حداقل‌ ۳ ساعت‌ فاصله‌ باشد.

۸) بهتر است‌ ورزش‌ در هوای‌ آزاد صورت‌ گیرد. وجود گرد و خاک‌ و هوای‌ آلوده‌ در سالن‌های‌ در بسته‌ به‌ خصوص‌ اگر سیستم‌ تهویه‌ سالن‌ها مناسب‌ و کارا نباشد، منجر به‌ ایجاد بیماری‌های‌ مختلف‌ ریوی‌ می‌شود.

البته‌ باید توجه‌ کرد در ساعاتی‌ که‌ نور آفتاب‌ بسیار شدید و سوزان‌ است‌، از ورزش‌ کردن‌ بپرهیزید، زیرا در این‌ مواقع‌ سطح‌ ازن‌ افزایش‌ می‌یابد.

۹) هنگام‌ ورزش‌ باید لباس‌ مناسب‌ رشته ورزشی‌ مربوطه‌ را پوشید. بهتر است‌ لباس‌ ورزشی‌ راحت‌ و کم‌ وزن‌ باشد و از کفش‌ ورزشی‌ مناسب‌ استفاده‌ کرد. کفش‌ مناسب‌ کفشی‌ است‌ که‌ به‌ خوبی‌ از پاها محافظت‌ کند، پاها در آن‌ راحت‌ باشد، نسبت‌ به‌ آب‌ و رطوبت‌ نفوذناپذیر باشد، هوا در آن‌ جریان‌ پیدا کند، دارای‌ برآمدگی‌ حمایت‌ کننده قوس‌ پاها باشد، قسمت‌ نرمی‌ برای‌ پاشنه‌ داشته‌ باشد، تخت‌ آن‌ لغزنده‌ نباشد. کفش‌ باید اندازه پا باشد زیرا گشادی‌ کفش‌ منجر به‌ از دست‌ دادن‌ کنترل‌ و توازن‌ ورزشکار، زمین‌ خوردن‌ و رگ‌ به‌ رگ‌ شدن‌ مچ‌ پا می‌شود. همچنین‌ در صورت‌ تنگ‌ بودن‌ کفش‌، فشار وارده‌ به‌ پا در طی‌ تمرین‌ چند برابر شده‌ ومنجر به‌ تورم‌ و درد شدید پا می‌شود.

همچنین‌ نباید ناخن‌های‌ پا بلند باشد، چون‌ در اثر دویدن‌ مداوم‌ ناخن‌های‌ پای‌ فرد زیر فشار نوک‌ کفش‌ قرار می‌گیرد. جوراب‌ها نیز باید نخی‌ و اندازه‌ پا باشند. جوراب‌ بزرگ‌تر از سایز پا در قسمتی‌ از کفش‌ جمع‌ می‌شود و موجب‌ تاول‌ زدن‌ پاها می‌شود.

۱۰) مسئولیت‌ ایمنی‌ زمین‌ به‌ عهده‌ مربی‌ است‌. وسایل‌ و تجهیزات‌ ورزشی‌ باید به‌ طور مرتبط‌ توسط‌ مربی‌ کنترل‌ و بازرسی‌ شوند.

دویدن‌ و پرش‌ در زمین‌های‌ سفت‌ باعث‌ آسیب‌دیدگی‌ مچ‌ پا می‌شود. باید به‌ ورزشکاران‌ آموزش‌ داد تا در هنگام‌ پرش‌ از فشار پنجه‌ها استفاده‌ کنند یا هنگامی‌ که‌ به‌ زمین‌ فرود می‌آیند، ابتدا پنجه‌ پاها و سپس‌ کف‌ پاهایشان‌ زمین‌ را لمس‌ کند. همچنین‌ کف‌ سالن‌های‌ ورزشی‌ را باید همیشه‌ خنک‌ نگهداشت‌ تا از لغزندگی‌ پای‌ ورزشکاران‌ جلوگیری‌ شود.

۱۱) توصیه‌ و توجه‌ به‌ بهداشت‌ فردی‌ ورزشکار

مزایای طب ورزش در طول زندگی

یک برنامه مناسب ورزشی سلامت انسان را تضمین می کند و خطر بسیاری از بیماری های متداول را کاهش می دهد. بنابراین، ورزش مرتب می تواند طول عمر را افزایش دهد. اثرات ویژه نرمش و ورزش و تمرینات منظم عبارتند از:

۱) افزایش قدرت و تحمل بدن

۲) بهبود انعطاف پذیری بدن

۳) کاهش فشار خون

۴) کاهش درصد چربی بدن

ورزش منظم باعث جلوگیری از بروز بیماری های قلبی، عروقی، پوکی استخوان، دیابت، فشار خون و ... می شود . بر اثر ورزش منظم آن مقدار از توان بدن که کاسته شده است، بهبود می یابد. اخیراً ثابت شده است که نرمش ها و تمرینات روتین روزانه یا هفتگی (به خصوص حرکات دائمی آئروبیک) به طول مدت سلامتی بدن می افزاید.
اثرات مفید ورزش بر بدن: افزایش حداکثر برداشت اکسیژن (جذب) در بدن، افزایش کارایی قلب از طریق افزایش حجم خون پمپ شده در یک ضربان، بهبود عروق عضله قلب، افزایش چگالی مویرگها در عضله اسکلتی ، افزایش ظرفیت گشاد شدن عروق، افزایش تولید لیپوپروتئین های سنگین (hdl) که برای بدن مفیدند، افزایش قدرت عضلانی و قدرت تحمل بدن و ...
مطالعاتی که بر روی بیش از ۱۷ هزار نفر از دانشجویان سال اول دانشگاه هاروارد انجام شد مشخص شد که مردانی که در عرض هفته بیش از ۲ هزار کیلو کالری انرژی را در فعالیت های ورزشی مصرف میکنند نسبت به هم کلاسی های خود که کمتر از ۵۰۰ کیلو کالری انرژی برای فعالیت های بدنی مصرف میکنند، ۳۹% کمتر احتمال ابتلا به بیماری قلبی – عروقی دارند.

هدف گذاری برای یک برنامه ورزشی

هدف گذاری برای یک برنامه ورزشی: ورزش علمی می تواند هدف های متنوعی را دنبال کند از جمله :

۱) بهبود تناسب قلبی – عروقی

۲) کاهش انباشتن چربی بدن

۳) افزایش قدرت جنسی

۴) افزایش انعطاف پذیری بدن

همچنین ورزش منظم می تواند تحمل بدن نسبت به گرما را بهبود بخشد و اثرات استرس های روزمره زندگی را کاهش دهد.
تناسب فیزیکی و گذران عمر: هر چه سن آدمی بیشتر می شود, اثرات فیزیولوژیک افت عملکرد بدن زیاد می شود. حجم عضلانی بدن بین سنین ۳۰ تا ۷۰ سالگی به طور طبیعی حدود ۳۰ درصد کاهش می یابد و بعد از این سن رشته های عضلانی از این هم بیشتر دچار آتروفی (فرسایش) می شوند. همچنین درصد چربی بدن در سنین بالاتر افزایش می یابد این ناهماهنگی سیستم های داخلی بدن افراد مسن را می توان تا حد زیادی از طریق تمرینات منظم ورزشی برای افزایش قدرت, انعطاف پذیری و هماهنگی اعضای بدن کنترل کرد. پیاده روی با سرعت ۵ کیلومتر در ساعت برای مدت ۴۰ تا ۶۰ دقیقه آن هم چندین بار در هفته یک رژیم ورزشی مناسب برای افراد بالای ۶۰ سال محسوب می شود.

 

وظايف همکاران در مرکز تحقيقات طب ورزشی

با توجه به ساختار سازمانی مرکز تحقيقات طب ورزشی، همکاران شاغل در اين مرکز نقش های مختلف زير ايفا می کنند:

الف) نقش تشخيص دهنده

  1. برقرار کردن ارتباط با بيمار
  2. گرفتن شرح حال بيمار
  3. انجام معاينات بالينی و ارزيابی های تخصصی
  4. درخواست آزمايشات تخصصی
  5. انجام اقدامات تشخيصی مجاز
  6. تحليل داده ها و اطلاعات
  7. تفسير آزمايشات تشخيصی
  8. تشخيص بيماری ها و ضايعات

ب) نقش درمان گر

1) تدوين برنامه و تجويز نسخه ورزشی و ورزش درمانی در بيماری ها و اختلالات مختلف ارجاع شده از طرف متخصص مربوطه

2) تدوين و تجويز نسخه تغذيه ای و مکمل های غذايی

3) تجويز منطقی دارو و مکمل های دارويی

4) انجام اقدامات درمانی اورژانس

5) انجام روش های درمانی مجاز

6) ارجاع بيماران در مواقع مقتضی

7) مراقبت از آسيب های ورزشی

ج) نقش پيشگيری کننده

1) ارائه آموزش های پايه برای پيشگيری از آسيب ها و اختلالات مرتبط با ورزش

2) ايجاد تغييرات مقتضی در برنامه های ورزشی ورزشکاران حرفه ای برای کاهش ميزان خطر آسيب ها

3) نظارت بر ايمنی محيط های ورزشی

4) انجام اقدامات پيشگيرانه در راستای اجتناب از بروز عوارض بيماری های مزمن

د) نقش توانبخش

1) انجام فنون ورزش درمانی و بازتوانی مجاز

2) استفاده از تکنيک های ماساژ درمانی

ه) نقش مشاور

1) ارزيابی عوامل خطر در افراد و ارائه مشاوره به آن ها در رابطه با نوع ورزش و محدوديت های ورزشی

2) ارائه مشاوره تغذيه ای و استفاده از مکمل ها به ورزشکاران و بيماران

3) ارائه مشاوره به مربيان در رابطه با نوع تمرينات

4) ارائه مشاوره به ورزشکاران و بيماران برای کاهش استرس

5) ارائه مشاوره برای ترک سيگار

6) ارائه مشاوره به متخصصين رشته های ديگر

7) ارائه مشاوره مصرف داروها و مکمل های دارويی به ورزشکاران

و) نقش مدير

1) مديريت امور طب ورزشی تيم ها

2) مديريت مراکز تخصصی ورزش درمانی

3) مديريت فوريت های ورزشی

ز) نقش آموزشگر

1) آموزش ورزشکاران

2) شرکت در آموزش های عمومی در سطح جامعه در صورت نياز

2) شرکت در آموزش های دانشگاهی در صورت نياز و تأييد صلاحيت های ديگر آکادميک

ح) نقش پژوهشگر

1) ارزيابی مشکلات در حيطه تخصصی مربوطه

2) تهيه و تدوين طرح نامه های پژوهشی مرتبط

3) گردآوری علمی اطلاعات

4) آناليز اطلاعات در حد مورد نياز

5) تهيه گزارش تحقيق يا مقاله تحقيقاتی و نشر آن

news
droos
events
research centers
libs
sahand
esalatsan new1j
eitaa